Thông thường phụ nữ bước vào độ tuổi sau 40 mới có dấu hiệu tiền mãn kinh và suy buồng trứng, đây là một giai đoạn sinh lý bình thường ở phụ nữ trung niên. Tuy nhiên những thống kê gần đây cho thấy không ít trường hợp phụ nữ ở độ tuổi 30, thậm chí 20 đã suy buồng trứng. Vậy suy giảm buồng trứng sớm là gì? Những điều phụ nữ cần làm gì để bảo vệ sức khỏe sinh sản cũng như đi qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng hơn?
1. Suy giảm buồng trứng sớm là gì?
Suy buồng trứng sớm là tình trạng các chức năng buồng trứng giảm/ngừng hoạt động chức năng như sản xuất trứng và các hormone sinh dục nữ quan trọng như Estrogen và Progesterone từ trước 40 tuổi hoặc thậm trí trước 30. Những hormone này rất quan trọng với nữ giới, chúng tham gia vào quá trình điều tiết kinh nguyệt, các đặc tính sinh dục nữ, tác động trực tiếp khả năng sinh sản của phụ nữ.
Phân biệt suy giảm buồng trứng sớm với suy giảm nội tiết tố sớm
| Đặc điểm | Suy giảm buồng trứng sớm | Suy giảm nội tiết tố sớm |
| Bản chất | Bệnh lý tại buồng trứng | Tình trạng giảm tiết hormone |
| Phạm vi | Chỉ liên quan đến chức năng buồng trứng (sản xuất noãn & hormone sinh dục) | Thiếu hụt một hoặc nhiều loại hormone (có thể bao gồm cả hormone sinh dục) |
| Hậu quả chính | Vô sinh/khó có thai và các triệu chứng thiếu hụt hormone (mãn kinh sớm) | Các triệu chứng do thiếu hụt hormone (như rối loạn kinh nguyệt, bốc hỏa, giảm ham muốn) |
| Mối quan hệ | Là nguyên nhân chính gây suy giảm nội tiết tố sinh dục nữ sớm. | Là hậu quả (nếu nguyên nhân là suy buồng trứng sớm) hoặc tình trạng độc lập (nếu do tuyến khác). |
2. Suy giảm buồng trứng sớm – các dấu hiệu thường gặp
Suy giảm buồng trứng sớm có các dấu hiệu giống như giai đoạn tiền mãn kinh – mãn kinh do sự thiếu hụt estrogen. Một số dấu hiệu thay đổi mà những người phụ nữ phải đối mặt như là
- Rối loạn kinh nguyệt như: mất kinh (vô kinh) hoặc kinh nguyệt không đều, thưa và lượng kinh ít dần. Đây là dấu hiệu phổ biến nhất và dễ thấy nhất.
- Rối loạn vận mạch: bốc hỏa, đổ mồ hôi ban đêm, đánh trống ngực, mất ngủ, ngủ không sâu giấc. Theo nghiên cứu các biểu hiện rối loạn này xuất hiện ở khoảng 50 – 85% phụ nữ.
- Rối loạn tâm thần: Lo lắng, trầm cảm hoặc thay đổi tâm trạng, dễ cáu gắt, khó tập trung, suy giảm trí nhớ.
- Thay đổi sinh lý: Giảm ham muốn tình dục (giảm khoái cảm), khô âm đạo, đau rát khi quan hệ tình dục.
- Thay đổi hình thể: Da khô, kém đàn hồi, xuất hiện nếp nhăn sớm; rụng tóc, tóc khô xơ, móng yếu; ngực teo nhão và chảy xệ.
- Dễ bị viêm nhiễm đường sinh dục, giảm ham muốn tình dục, đau khi quan hệ tình dục.
- Về sức khỏe: hay đau mỏi xương, tăng nguy cơ loãng xương và các bệnh tim mạch.
Mất kinh hoặc kinh nguyệt không đều là dấu hiệu thường gặp của suy buồng trứng
3. Một số thói quen dẫn đến suy giảm buồng trứng sớm hiện nay
3.1. Do thói quen và lối sống
- Giảm cân quá mức (lượng chất béo giảm nhanh làm ảnh hưởng đến Estrogen).
- Sử dụng nhiều chất kích thích (thuốc lá, rượu bia).
- Căng thẳng/Stress tâm lý, thức khuya kéo dài (gây rối loạn chức năng thần kinh thực vật, ảnh hưởng nội tiết).
- Lạm dụng nạo phá thai (có thể ảnh hưởng đến buồng trứng và nội tiết tố).
3.2. Do điều trị y khóa
- Hóa trị và Xạ trị trong điều trị ung thư (gây tổn thương vật chất di truyền và tế bào buồng trứng).
- Phẫu thuật liên quan đến buồng trứng (cắt bỏ một bên buồng trứng, u buồng trứng,…) hoặc các bộ phận lân cận (cắt vòi tử cung).
3.3. Do nhiễm trùng
Nhiễm trùng đường sinh dục do virus, vi khuẩn, nấm nếu không được điều trị kịp thời có thể lan rộng và ảnh hưởng đến buồng trứng.
3.4. Do di truyền
Do các rối loạn di truyền, ví dụ: hội chứng Turner, hội chứng Fragile X.
3.5. Do rối loạn tự miễn
Hệ thống miễn dịch tạo ra kháng thể tấn công và làm tổn thương mô buồng trứng, gây hại các nang trứng, từ đó gây suy giảm buồng trứng.
4. Các phòng tránh và một số phương pháp điều trị suy giảm buồng trứng sớm hiện nay
4.1. Phòng tránh suy giảm buồng trứng sớm
- Vì nguyên nhân thường khó xác định, việc phòng tránh tập trung vào giảm thiểu các yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát được:
- Duy trì lối sống lành mạnh: ăn uống đủ chất, cân đối, giàu rau xanh và hoa quả tươi.
- Kiểm soát cân nặng: tránh giảm cân quá mức hoặc tăng cân không kiểm soát.
- Hạn chế chất kích thích: tránh xa thuốc lá, rượu bia, cà phê.
- Cân bằng tinh thần: quản lý căng thẳng, áp lực, tránh stress tâm lý kéo dài.
- Khám phụ khoa định kỳ: phát hiện sớm và điều trị kịp thời các bệnh lý viêm nhiễm đường sinh dục.
- Hạn chế can thiệp y tế không cần thiết: tránh lạm dụng nạo phá thai.
Một chế độ dinh dưỡng đầy đủ sẽ giúp cho bạn hạn chế nguy cơ suy giảm buồng trứng sớm
4.2 Điều trị suy giảm buồng trứng sớm
Hiện nay chưa có phương pháp điều trị suy giảm buồng trứng sớm mà chỉ có thể cải thiện các triệu chứng hỗ trợ phần nào cho những người phụ nữ đang gặp phải tình trạng này.
Liệu pháp hormon thay thế (HRT): Sử dụng các hormone Estrogen và Progesterone có nguồn gốc từ động vật có cấu trúc giống estrogen nội sinh, bổ sung cho lượng estrogen mất đi/thiếu hụt. Từ đó làm giảm các triệu chứng mãn kinh, giúp ngăn ngừa loãng xương, bệnh tim mạch do thiếu Estrogen kéo dài.
Liệu pháp sử dụng phytoestrogen: Sử dụng nguồn estrogen từ thực vật cho thấy hiệu quả cải thiện nhẹ nhàng hơn và ít tác động lên hormon nội tiết so với liệu pháp HRT.
Ngoài ra hiện nay còn có biện pháp cải thiện triệu chứng an toàn hơn, không tác động lên estrogen đang được quan tâm đến là sử dụng các loài thảo dược có tác dụng cải thiện triệu chứng tiền mãn kinh như sử dụng chiết xuất rễ thiên ma đen,…
Suy buồng trứng sớm là một bệnh lý không thể hồi phục, vì vậy mong rằng qua bài viết này bạn có thể hiểu rõ hơn tình trạng bệnh và cách phòng ngừa và hạn chế nguy cơ suy giảm buồng trứng sớm, chủ động đi khám nếu nhận thấy các dấu hiệu và để được hỗ trợ sinh sản sớm trước khi buồng trứng cạn kiệt. Chia sẻ bài viết này đến những người xung quanh nếu bạn thấy bài viết hữu ích nhé!
CÔNG TY TNHH XUẤT NHẬP KHẨU Y TẾ KHÔI NGUYÊN
- 0982 574 391
- khoinguyenmie.com
- info@khoinguyenmie.com
- https://www.tiktok.com/@khoinguyenmie.com
