Mùa xuân là giai đoạn chuyển tiếp giữa mùa đông và mùa hè, khi nhiệt độ và độ ẩm thay đổi thất thường. Sự biến động này tạo điều kiện thuận lợi cho virus và vi khuẩn phát triển, đặc biệt là các tác nhân gây bệnh đường hô hấp và tiêu hóa. Trẻ nhỏ, nhất là dưới 5 tuổi, có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên dễ mắc bệnh hơn so với người lớn. Theo WHO, các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp và tiêu hóa là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh ở trẻ em toàn cầu. Vì vậy, đầu mùa xuân được xem là thời điểm nhạy cảm đối với sức khỏe trẻ nhỏ.
1. Các bệnh hay gặp ở trẻ nhỏ vào đầu mùa xuân
1.1. Cúm mùa
Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus cúm gây ra, thường lưu hành mạnh vào mùa đông và kéo dài sang đầu mùa xuân. Cúm mùa thường gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng đặc biệt nguy hiểm ở trẻ dưới 2 tuổi sẽ có nguy cơ biến chứng cao hơn khi mắc cúm. Triệu chứng thường bao gồm sốt cao đột ngột, ho, đau họng, đau cơ, mệt mỏi và chảy nước mũi. Phần lớn trẻ hồi phục sau 5–7 ngày, nhưng một số trường hợp có thể tiến triển thành viêm phổi hoặc viêm tai giữa. Việc tiêm vaccine cúm hằng năm được khuyến cáo để giảm nguy cơ mắc và giảm mức độ nặng của bệnh.

1.2. Nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV)
Virus hợp bào hô hấp (RSV) là nguyên nhân phổ biến gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 2 tuổi trên toàn cầu. Bệnh thường khởi phát bằng triệu chứng giống cảm lạnh như sổ mũi, ho nhẹ, sau đó có thể tiến triển thành thở khò khè, khó thở hoặc bỏ bú ở trẻ sơ sinh. Trẻ sinh non hoặc có bệnh nền tim phổi có nguy cơ diễn biến nặng hơn. RSV lây lan qua giọt bắn và tiếp xúc trực tiếp, do đó vệ sinh tay và cách ly trẻ bệnh là biện pháp quan trọng.
1.3. Sởi
Sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus sởi gây ra và lây lan rất nhanh qua đường hô hấp. Theo Tổ chức y tế thế giới cho biết, sởi có thể gây biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm não và suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ. Triệu chứng điển hình gồm sốt cao, ho, chảy nước mũi, viêm kết mạc và phát ban toàn thân. Bệnh thường bùng phát vào mùa đông – xuân, đặc biệt ở những khu vực có tỷ lệ tiêm chủng thấp. Tiêm vaccine sởi là biện pháp phòng ngừa hiệu quả và giúp tạo miễn dịch cộng đồng.
1.4. Thủy đậu
Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm do virus Varicella-Zoster gây ra, thường gia tăng vào cuối đông và đầu xuân. Bệnh biểu hiện bằng sốt nhẹ đến vừa, sau đó xuất hiện các nốt mụn nước ngứa trên da và niêm mạc. Thủy đậu thường lành tính nhưng có thể gây biến chứng nhiễm trùng da, viêm phổi hoặc viêm não ở một số trẻ. Virus lây qua đường không khí và tiếp xúc với dịch từ mụn nước. Tiêm vaccine thủy đậu giúp giảm đáng kể tỷ lệ mắc và biến chứng nặng.

1.5. Tiêu chảy cấp do rotavirus
Rotavirus là nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy nặng ở trẻ nhỏ trên toàn thế giới. Trước khi có vaccine, hầu hết trẻ em đều nhiễm Rotavirus ít nhất một lần trước 5 tuổi. Bệnh biểu hiện bằng nôn, tiêu chảy nhiều lần trong ngày, sốt và nguy cơ mất nước nhanh. Nếu không bù nước kịp thời, trẻ có thể rơi vào tình trạng nguy hiểm. Tiêm vaccine rotavirus và thực hành vệ sinh tay là biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
1.6. Viêm mũi dị ứng và hen phế quản
Đầu mùa xuân là thời điểm lượng phấn hoa trong không khí gia tăng, dễ kích thích hệ hô hấp của trẻ có cơ địa dị ứng. Theo Tổ chức y tế thế giới (WHO), hen phế quản là một trong những bệnh mạn tính phổ biến nhất ở trẻ em. Trẻ có thể xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, thở khò khè, tức ngực hoặc khó thở khi tiếp xúc với dị nguyên. Mặc dù không phải bệnh truyền nhiễm, hen có thể bùng phát khi thời tiết thay đổi đột ngột. Kiểm soát môi trường sống và tuân thủ điều trị dự phòng giúp hạn chế các đợt cấp.

2. Một số nguyên nhân khiến trẻ dễ mắc bệnh vào đầu mùa xuân
2.1. Thay đổi thời tiết thất thường
Đầu mùa xuân đặc trưng bởi biên độ nhiệt ngày & đêm lớn, đôi khi lạnh vào sáng sớm và ấm vào buổi trưa. Nhiệt độ biến động khiến cơ thể trẻ không kịp thích nghi, làm suy giảm hàng rào miễn dịch tự nhiên của đường hô hấp, khiến virus dễ xâm nhập hơn.
2.2. Miễn dịch chưa hoàn thiện ở trẻ nhỏ
Trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi có hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn chỉnh, chưa có miễn dịch đặc hiệu với các virus đã lưu hành trước đó, nên dễ mắc bệnh hơn và dễ lây lan trong cộng đồng.
2.3. Môi trường sống cộng đồng nhân đông
Trẻ thường đi học, tới nhà trẻ, trường mẫu giáo, giao lưu chơi với trẻ khác. Điều này tăng nguy cơ tiếp xúc với tác nhân gây bệnh thông qua dịch tiết hô hấp và tiếp xúc bề mặt.
3. Cách phòng tránh và hạn chế bệnh cho trẻ
– Tiêm đầy đủ vaccine: là biện pháp quan trọng nhất giúp phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Vaccine giúp cơ thể trẻ tạo miễn dịch chủ động, giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nặng. Theo khuyến cáo của World Health Organization, duy trì tỷ lệ tiêm chủng cao trong cộng đồng còn giúp bảo vệ những trẻ chưa đủ tuổi tiêm. Phụ huynh cần kiểm tra sổ tiêm chủng và đảm bảo trẻ được tiêm đúng lịch.
– Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống: Trẻ nên được rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh hoặc sau khi chơi ngoài trời. Nhà cửa cần được thông thoáng, vệ sinh đồ chơi và bề mặt tiếp xúc thường xuyên. Khi trẻ có dấu hiệu ho, sốt, nên cho trẻ nghỉ học để tránh lây lan. Những thói quen đơn giản này có thể giảm đáng kể nguy cơ nhiễm bệnh.
– Dinh dưỡng hợp lý: Bữa ăn nên đủ nhóm chất gồm đạm, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất từ rau xanh, trái cây. Trẻ cần ngủ đủ giấc và vận động phù hợp để nâng cao sức đề kháng. Ngoài ra, phụ huynh cần theo dõi sát các dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài, khó thở hoặc tiêu chảy nhiều lần. Việc phát hiện sớm và đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời sẽ giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm.
Mùa xuân là thời điểm trẻ nhỏ dễ mắc nhiều bệnh truyền nhiễm và bệnh dị ứng do tác động của thời tiết và môi trường. Các bệnh thường gặp bao gồm cúm mùa, RSV, sởi, thủy đậu, tiêu chảy do Rotavirus và hen phế quản. Phần lớn bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả thông qua tiêm chủng, vệ sinh cá nhân và chăm sóc dinh dưỡng hợp lý. Sự chủ động của gia đình và cộng đồng có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ. Quan tâm đúng mức trong giai đoạn giao mùa sẽ giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và an toàn.
CÔNG TY TNHH XUẤT NHẬP KHẨU Y TẾ KHÔI NGUYÊN
- SĐT: 0982 574 391
- khoinguyenmie.com
- info@khoinguyenmie.com
- https://www.tiktok.com/@khoinguyenmie.com
